 |
| کتیبه کوروش کبیر نخستین منشور حقوق بشر |
خورشید بر فراز آسمان.
تیغه آهنین شمشیرها، سر برنده نیزهها، پهنای براق
سپرها!
آنگاه که فرمانروای پیروز، «سارد» این بزرگ شهر لیدیا
را تسخیر کرد، خورشید به افق نزدیک گشته بود!
فرمانروای پیروز میدانست سارد نهایت لیدیا نیست.
چرخ ارابههای لشکر او، باز هم به سوی غرب چرخید. تا اینکه:
خورشید را دید که در حال فرو رفتن در دریایی تیره
و گل آلود است!
كتيبه كورش کبیر نخستین منشورحقوق بشر
منشور حقوقبشردرموزه ملی بریتانیا قطعهای سفالین، با دقت، حفظ
و نگهداری میشود. این قطعه، نخستین منشوری است که بر روی حقوقبشر انگشت میگذارد.
این قطعه، «منشور حقوقبشر کوروش» است.
در سال 1878 میلادی، استوانه حقوقبشر کوروش، در
پی کاوش باستانشناسان در بابل کشف شد.
در سال 1971، سازمان ملل متحد، این سند را بهعنوان
نخستین منشور حقوقبشر، به بسیاری از زبانهای رسمی منتشر کرد.
«منم کوروش، شاه دادگر... ارتش بزرگ من به آرامی
به بابل درآمد. نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این سرزمین برسد... من همه شهرهای ویران
شده را از نو ساختم»
کوروش، فرمانروایی که شرق تا غرب جهان زنده آن روزگار
را در نوردیده بود، اینک برای سامان دادن به سرزمینی دیگر، رهسپار شد.
منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه دادگر، شاه بابل،
شاه سومر و اکد، شاه چهار گوشه ي جهان ، پسر کمبوجيه، شاه بزرگ، شاه انشان ،نوه کوروش،
شاه بزرگ، نبيره چيش پيش، شاه بزرگ ، شاه انشان از دودماني که هميشه شاه بوده اند و
فرامانروائي اش را « ِبل »و « نبو » گرامي مي دارند و با دل خوش پادشاهي او را خواهانند
.
من بدون جنگ و پيکار وارد بابل شدم وهمه ي مردم مقدم
مرا با شادماني پذيرفتند. در بارگاه پادشاهان بابل بر تخت شهرياري نشستم . مردوک خداي
بزرگ، دل هاي مردم بابل را به سوي من گردانيد زيرا من او را ارجمند و گرامي داشتم
. او بر من ، کوروش که ستايشگر او هستم و بر کمبوجيه پسرم ، و همچنين بر کَس و کار
و همه سپاهيان من ، برکت و مهرباني ارزاني داشت .
ما همگي شادمانه و در صلح و آشتي مقام بلندش را ستوديم
. به فرمان « مردوک » ، همه شاهان بر تخت پادشاهي نشسته اند.همه پادشاهان ازدرياي
بالاتادرياي پائين همه مردم سرزمينهاي دوردست،از چهارگوشه جهان ، همه پادشاهان
« آموري » و همه چادرنشينان مرا خراج دادند و در بابل به پاي من افتادند.
من شهرهاي آگاده، اشنونا ، زمبان ، متورنو ، دير
، سرزمين گوتيان و همچنين شهرهاي آنسوي دجله که ويران شده بود را از نو ساختم . فرمان
دادم تمام نيايشگاه هايي را که بسته شده بود، بگشايند. من همه ي خدايان اين پرستش گاه
ها را به محل خود بازگرداندم . همه مردماني را که پراکنده و آواره شده بودند، به موطن
خود برگرداندم و خانه هاي ويران آنان را آباد کردم . همچنين پيکره ي خدايان سومر و
اکد را که « نبونيد » ، بدون هراس از خداي بزرگ، به بابل آورده بود، به خشنودي مردوک
«خداي بزرگ» و به شادي و خرمي به نيايشگاه هاي خودشان بازگرداندم. باشد که دل ها شاد
گردد
بشود که خداياني که آنان را به جايگاههاي نخستين
شان بازگرداندم هر روز در پيشگاه خداي بزرگ برايم خواستار زندگي بلند باشند ، چه بسا
سخنان پُربرکت و نيکخواهانه برايم بيابند ، و به خداي من بگويند: کوروش شاه ،پادشاهي
است که تو را گرامي مي دارد و پسرش کمبوجيه نيز
اينک که به ياري «مزدا» تاج سلطنت ايران و بابل و
کشورهاي چهارگوشه جهان را بر سرگذاشته ام اعلام مي کنم تا روزي که زنده هستم و مزدا
توفيق سلطنت را به من مي دهد دين و آئين و رسوم ملت هائي را که من پادشاه آنها هستم
محترم خواهم شمردونخواهم گذاشت که حکام وزيردستان من دين وآئين و رسوم ملتهائي
که من پادشاه آنها هستم يا ملت هاي ديگر را مورد تحقير قرار بدهند يا به آنها توهين
نمايند.
من از امروز که تاج سلطنت را به سر نهاده ام تا روزي
که زنده هستم و مزدا توفيق سلطنت را به من مي دهد هرگز سلطنت خود را بر هيچ ملتي تحميل
نخواهم کرد و هر ملتي آزاد است که مرا به سلطنت خود قبول کند يا نکند و هرگاه نخواهد
مرا پادشاه خود بداند من براي سلطنت آن ملت مبادرت به جنگ نخواهم کرد. من تا روزي که
پادشاه ايران هستم نخواهم گذاشت کسي به ديگري ظلم کند و اگر شخصي مظلوم واقع شد من
حق وي را از ظالم خواهم گرفت و به او خواهم داد و ستمگر را مجازات خواهم کرد.
من تا روزي که پادشاه هستم نخواهم گذاشت كسي مال
غير منقول يا منقول ديگري را به زور يا بدون پرداخت قيمت آن و رضايت صاحب مال ، تصرف
نمايد.
من تاروزيکه زنده هستم نخواهم گذاشت که كسي ،كسي
را به بيگاري بگيردو بدون پرداخت مزد اورا به کار وا دارد.
من امروز اعلام مي کنم که هر کسي آزاد است هر ديني
را که ميل دارد بپرستد و در هر نقطه که ميل دارد سکونت کند مشروط بر اينکه در آنجا
حق کسي را غصب ننمايد و هر شغلي را که ميل دارد پيش بگيرد و مال خود را به هر نحو که
مايل است به مصرف برساند مشروط بر اينکه لطمه به حقوق ديگران نزند. هيچ کس را نبايد
به خاطر تقصيري که يکي از خويشاوندانش داشته است مجازات کرد .
من برده داري را برانداختم. به بدبختي هاي آنان پايان
دادم .
من تا روزي که به ياري مزدا زنده هستم و سلطنت مي
کنم نخواهم گذاشت که مردان و زنان را به عنوان غلام و کنيز بفروشند و حکام و زير دستان
من مکلف هستند که در حوزه حکومت و ماموريت خود مانع از فروش و خريد مردان و زنان بعنوان
غلام و کنيز بشوند و رسم بردگي بايد به کلي از جهان برافتد.
از مزدا خواهانم که مرا در راه اجراي تعهّداتي که
نسبت به ملت هاي ايران و بابل و ملل چهار جانب جهان بر عهده گرفته ام موفق گرداند."
